Last updated: 16 พ.ย. 2569 | 20 จำนวนผู้เข้าชม |
เตียงผู้ป่วยช่วยลดความเสี่ยงแผลกดทับได้จริงไหม? รู้วิธีเลือกเตียงและดูแลผู้ป่วยอย่างถูกต้อง
การดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่ต้องนอนบนเตียงเป็นเวลานาน สิ่งหนึ่งที่ผู้ดูแลต้องให้ความสำคัญคือ แผลกดทับ (Pressure Injury) ซึ่งอาจเกิดจากแรงกดต่อผิวหนังและเนื้อเยื่อเป็นเวลานาน โดยเฉพาะบริเวณที่มีกระดูกนูน เช่น ก้นกบ สะโพก ส้นเท้า และข้อศอก
หลายครอบครัวจึงมีคำถามว่า เตียงผู้ป่วยไฟฟ้าช่วยลดความเสี่ยงแผลกดทับได้จริงหรือไม่?
คำตอบคือ เตียงผู้ป่วยแบบปรับระดับสามารถช่วยให้การจัดท่าและการดูแลผู้ป่วยสะดวกขึ้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการป้องกันแผลกดทับ แต่จำเป็นต้องใช้งานร่วมกับที่นอนกระจายแรงกดทับ การเปลี่ยนท่า และการดูแลผิวหนังอย่างเหมาะสม
วันนี้ AdlerDrive จะพาไปทำความเข้าใจสาเหตุของแผลกดทับ ประโยชน์ของเตียงผู้ป่วย และวิธีดูแลผู้ป่วยเพื่อลดความเสี่ยง
1. แผลกดทับคืออะไร? ทำไมผู้ป่วยติดเตียงจึงมีความเสี่ยงสูง?
แผลกดทับ (Pressure Injury หรือ Pressure Ulcer) คือการบาดเจ็บของผิวหนังหรือเนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง ซึ่งมักเกิดบริเวณที่มีแรงกดทับต่อเนื่อง หรือเกิดจากแรงกดร่วมกับแรงเฉือน
เมื่อแรงกดทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงเนื้อเยื่อได้ไม่เพียงพอ อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ และพัฒนาเป็นแผลที่มีความรุนแรงมากขึ้นได้
กลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดแผลกดทับ ได้แก่
บริเวณที่พบบ่อย ได้แก่ ก้นกบ สะโพก ส้นเท้า หลัง และข้อศอก
หากพบรอยแดงหรือการเปลี่ยนสีของผิวหนังที่ไม่จางลงหลังลดแรงกด หรือพบตุ่มพองและแผลเปิด ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อประเมินอย่างเหมาะสม
2. เตียงผู้ป่วยช่วยลดความเสี่ยงแผลกดทับได้อย่างไร?
เตียงผู้ป่วย โดยเฉพาะ เตียงผู้ป่วยไฟฟ้า (Electric Hospital Bed) มีฟังก์ชันปรับระดับที่ช่วยให้ผู้ดูแลสามารถจัดท่าผู้ป่วยได้สะดวกขึ้น
2.1 ฟังก์ชันปรับพนักพิงหลัง
การปรับพนักพิงช่วยให้ผู้ป่วยเปลี่ยนจากท่านอนราบเป็นท่ากึ่งนั่งได้สะดวก เหมาะสำหรับการรับประทานอาหาร การทำกิจกรรมบนเตียง และการดูแลบางประเภท
อย่างไรก็ตาม การยกพนักพิงสูงเป็นเวลานานอาจเพิ่มแรงกดบริเวณก้นกบและทำให้ร่างกายไถลลง เกิดแรงเฉือนต่อผิวหนังได้
ผู้ดูแลจึงควรเลือกมุมพนักพิงให้เหมาะสมกับกิจกรรมและคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์
2.2 ฟังก์ชันปรับระดับขา
เตียงผู้ป่วยบางรุ่นสามารถปรับระดับส่วนขาหรือเข่าได้ ช่วยรองรับท่าทางของผู้ป่วยและเพิ่มความสะดวกในการจัดท่านอน
แต่การยกขาเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันว่าจะลดแรงกดบริเวณส้นเท้าได้
สำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง ควรใช้อุปกรณ์รองรับที่เหมาะสมเพื่อช่วยให้ส้นเท้าลอยพ้นพื้นผิวที่นอน โดยไม่เพิ่มแรงกดบริเวณอื่น
2.3 ฟังก์ชันปรับความสูง–ต่ำของเตียง
การปรับความสูงของเตียงช่วยให้ผู้ดูแลสามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้สะดวกขึ้น เช่น
ฟังก์ชันนี้จึงช่วยลดความยุ่งยากในการดูแล และสนับสนุนให้ผู้ดูแลสามารถเปลี่ยนท่าผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม
3. เตียงผู้ป่วยไฟฟ้ากับเตียงธรรมดา แตกต่างกันอย่างไรในการดูแลแผลกดทับ?
| หัวข้อเปรียบเทียบ | เตียงผู้ป่วยไฟฟ้า | เตียงนอนทั่วไป |
| การปรับพนักพิง | ปรับด้วยระบบไฟฟ้าตามฟังก์ชัน | ส่วนใหญ่ปรับไม่ได้ |
| การปรับระดับขา | ช่วยกระตุ้นไหลเวียนโลหิตช่วงล่าง | ปรับไม่ได้ ใช้แรงผู้ดูแลในการจัดท่า |
| การปรับความสูง–ต่ำ | ช่วยทุ่นแรงสำหรับผู้ดูแลเวลาเปลี่ยนเสื้อผ้าหรือเช็ดตัวผู้ป่วย | ปรับไม่ได้ ใช้แรงผู้ดูแลในการจัดท่า |
| ความสะดวกในการจัดท่า | ช่วยให้ผู้ดูแลจัดท่าได้สะดวก | อาจต้องใช้อุปกรณ์เสริม |
| การเปลี่ยนท่าผู้ป่วย | ช่วยสนับสนุนการดูแล | ต้องอาศัยการช่วยเหลือมากขึ้น |
| การป้องกันแผลกดทับ | ต้องใช้ร่วมกับฟูกที่นอน | ต้องใช้ร่วมกับฟูกที่นอน |
ข้อควรรู้: เตียงผู้ป่วยไฟฟ้าไม่ได้ทำหน้าที่ทดแทนที่นอนลดแรงกดทับ และไม่ได้ทำให้ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนท่านอน
4. วิธีป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยที่ต้องนอนบนเตียงเป็นเวลานาน
การป้องกันแผลกดทับอย่างมีประสิทธิภาพควรใช้หลายวิธีร่วมกัน ได้แก่
4.1 เปลี่ยนท่านอนอย่างเหมาะสม
ผู้ป่วยที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้เองควรได้รับการช่วยเปลี่ยนท่าตามแผนการดูแลที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยง สภาพผิวหนัง และพื้นผิวรองรับ
ผู้ป่วยบางรายอาจต้องเปลี่ยนท่าทุก 2–4 ชั่วโมง แต่ไม่ใช่ช่วงเวลาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยทุกคน จึงควรให้บุคลากรทางการแพทย์ช่วยกำหนดความถี่ที่เหมาะสม
4.2 ใช้ที่นอนกระจายแรงกดทับ
ที่นอนสำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อแผลกดทับ เช่น ที่นอนโฟมชนิดกระจายแรงกดหรือที่นอนลมทางการแพทย์ สามารถช่วยกระจายแรงกดที่เกิดขึ้นกับร่างกายได้
ควรเลือกตามระดับความเสี่ยง น้ำหนักตัว ความสามารถในการเคลื่อนไหว และคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ
4.3 ดูแลผิวหนังให้สะอาดและเหมาะสม
ผู้ดูแลควรตรวจผิวหนังเป็นประจำ โดยเฉพาะบริเวณก้นกบ สะโพก และส้นเท้า
ควรทำความสะอาดผิวอย่างอ่อนโยน จัดการความชื้นจากเหงื่อหรือการขับถ่าย และใช้ผลิตภัณฑ์ปกป้องผิวตามความเหมาะสม
หลีกเลี่ยงการนวดหรือถูแรง ๆ บริเวณที่มีรอยแดงหรือสงสัยว่าเกิดแผลกดทับ
4.4 ดูแลโภชนาการและน้ำดื่ม
การได้รับสารอาหารและน้ำอย่างเพียงพอตามภาวะสุขภาพเป็นส่วนสำคัญของการดูแลผิวหนังและการฟื้นตัวของร่างกาย
ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงด้านโภชนาการควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
4.5 ลดแรงเสียดสีและแรงเฉือน
ขณะเปลี่ยนท่าหรือเคลื่อนย้ายผู้ป่วย ควรใช้อุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้ายที่เหมาะสมแทนการลากตัวผู้ป่วยไปกับผ้าปูที่นอน
ควรหลีกเลี่ยงการปล่อยให้ผู้ป่วยไถลลงจากท่านั่งพิง เพราะอาจทำให้เกิดแรงเฉือนบริเวณก้นกบและหลังได้
5. เลือกเตียงผู้ป่วยแบบไหนดี สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อแผลกดทับ?
การเลือกเตียงผู้ป่วยควรพิจารณาทั้งความต้องการของผู้ใช้งานและความสะดวกในการดูแล
คุณสมบัติที่ควรพิจารณา ได้แก่
สำหรับผู้ป่วยที่ต้องนอนบนเตียงเป็นเวลานาน การเลือกเตียงควรทำควบคู่กับการประเมินที่นอนลดแรงกดทับและแผนการเปลี่ยนท่า
6. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเตียงผู้ป่วยและแผลกดทับ (FAQ)
Q: เตียงผู้ป่วยไฟฟ้าป้องกันแผลกดทับได้ 100% หรือไม่?
A: ไม่ได้ เตียงผู้ป่วยไฟฟ้าช่วยให้การจัดท่าและการดูแลสะดวกขึ้น แต่ยังต้องเปลี่ยนท่าตามความเหมาะสม ใช้พื้นผิวรองรับที่เหมาะสม และดูแลผิวหนังอย่างต่อเนื่อง
Q: ผู้ป่วยติดเตียงจำเป็นต้องใช้ที่นอนลมหรือไม่?
A: ไม่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยทุกคน การเลือกที่นอนควรขึ้นอยู่กับระดับความเสี่ยงต่อแผลกดทับ ความสามารถในการเคลื่อนไหว และการประเมินของบุคลากรทางการแพทย์
Q: ปรับหัวเตียงให้สูงตลอดเวลาช่วยป้องกันแผลกดทับหรือไม่?
A: ไม่เสมอไป การยกหัวเตียงสูงอาจเพิ่มแรงกดและแรงเฉือนบริเวณก้นกบ ควรปรับระดับตามความจำเป็นและคำแนะนำทางการแพทย์
Q: หากเริ่มมีรอยแดงบริเวณก้นกบควรทำอย่างไร?
A: ควรลดแรงกดบริเวณดังกล่าว หลีกเลี่ยงการนวด และให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมิน โดยเฉพาะเมื่อรอยแดงไม่จางลงหลังลดแรงกด มีตุ่มพอง หรือเกิดแผลเปิด
สรุป: เตียงผู้ป่วยช่วยลดความเสี่ยงแผลกดทับได้จริงหรือไม่?
เตียงผู้ป่วยแบบปรับระดับสามารถช่วยสนับสนุนการป้องกันแผลกดทับได้ โดยช่วยให้ผู้ดูแลจัดท่า เปลี่ยนท่า และดูแลผู้ป่วยได้สะดวกขึ้น
อย่างไรก็ตาม การป้องกันแผลกดทับต้องอาศัยการดูแลหลายด้านร่วมกัน ทั้งการเปลี่ยนท่า การใช้ที่นอนกระจายแรงกดทับ การตรวจผิวหนัง และการดูแลโภชนาการ
สำหรับครอบครัวที่กำลังมองหาเตียงผู้ป่วยสำหรับใช้งานที่บ้าน ควรเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของผู้ป่วยและรูปแบบการดูแลในชีวิตประจำวัน
เลือกเตียงผู้ป่วยที่เหมาะสมกับการดูแล ที่ AdlerDrive
AdlerDrive จำหน่ายเตียงผู้ป่วยไฟฟ้า เตียงผู้ป่วยสำหรับผู้สูงอายุ และอุปกรณ์ดูแลผู้ป่วยหลากหลายประเภท พร้อมให้ข้อมูลสินค้าเพื่อช่วยให้คุณเลือกอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับการใช้งาน
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
โทร. 094-308-4455
LINE Official Account: @adlerdrive
เว็บไซต์: www.adlerdrive.com
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้ทดแทนการประเมินหรือคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ได้
30 มิ.ย. 2569